Matematik ve Toplum

Matematik; aritmetik, cebir, geometri gibi sayıya, ölçüye dayanan bilimlerin ortak adıdır.

Çağdaş matematiğin doğru ve eksiksiz bir tanımını yapmak olanaksız değilse bile oldukça zordur. Günümüzde fen, teknik, sosyal, ekonomi, sağlık, yönetim v.b. bilimlerin hemen hepsinde yaşamsal rolü olan matematiğin ne olduğunu daha iyi anlamak için, onu oluşturan alt bilim dallarının işlevlerine bakmak gerekir.

Matematik mantıkla yakından ilgilidir. Dolayısıyla mantığımız geliştikçe o da bizimle gelişimini sürdürecektir. Bir düşünme, sonuca varma bilimi olan mantıkta nasıl olumlu bilgilerle olumsuz bilgiler arasında bir işlem yapılırsa, matematik de böyle bir mantık temeline dayanır. Bu arada mantıkta olduğu gibi matematikte değişmez kurallar vardır. Bunların yardımı ile; bilinmezlerin bilinir hâle getirilmesine çalışılır.

Günlük hayatımızda önemli yeri olan matematiğin ilk insanlarla birlikte ortaya çıktığı söylenebilir. Değiş tokuş gereksinmesi, ticaret yapma isteği, toprak ölçme sorunları insanları ilk matematik kavramlarını işleme ve kullanmaya yöneltmiştir. Yunanlılardan çok önce Sümer ve Mısır matematiklerinin varlığını gösteren belgelerden, alan hesabının hatta bazı çizgisel denklemlerin özel bir yazma biçimine başvurmadan pratik yoldan çözümünün bilindiği anlaşılmaktadır.

Matematik tarih öncesi zamanlardan bu yana insanoğlunun kullandığı ortak bir düºünce sistemi, ortak bir dildir. Dünyada hiçbir dil, hiçbir din, hiçbir düºünce matematik kadar yaygın, etkili ve sürekli olmamıºtır. İnsanoğlunun on binlerce yıl önceden baºlayarak ortaya koyduğu her matematiksel sonuç, hâlâ ilk günkü gibi doğru ve görkemli olarak yaºamaktadır. Ve böyle yaºamaya devam edecektir.

Matematiğin uğraº konularının yaygınlığına ve derinliğine sınır konamaz. O; dil, din, ırk ve ülke tanımadan uygarlıklardan uygarlıklara zenginleºerek geçen, sağlam, kullanıºlı evrensel bir etkidir.

Birey için, toplum için vazgeçilmez değerdedir. İnsanlığın ortak düºünme aracıdır. Bilimdir, sanattır. Evrensel dildir. O; insan aklının gücünü ve yüceliğini gösteren en yetkin yapıttır.

Günümüzde matematik, geliºmesini her yönde sürdürmektedir. Ve bu anlamda çok canlıdır. Son iki yüzyıl boyunca görünümünü oldukça değiºtirmiº olmasına karºın; geçmiºinden hiçbir ºeyi yadsımamıºtır. Evkleides teoremlerini içeren önermeler, günümüzde de teorileri olarak kalmıºtır. Olsa olsa tuttukları yer değiºiktir.

Günümüzde matematik kendi dinamiÄŸinin yanı sıra baºka bilimlerle arasındaki etkileºim nedeniyle çok hızlı bir geliºme göstermektedir. XlX.yüzyıl içinde matematikte görülen hızlı ve olaÄŸanüstü geliºmeler, aynı zamanda felsefî nitelikler de taºımaktadır. Genel düºünce ve çözümlere önem vermektedir. XX.yüzyıl matematiÄŸi eski ve klasik yapıyı hemen hemen her dalda deÄŸiºtirecek yeni ve geniº ufuklara açılmıºtır. Bu arada “Modern Matematik” denilen çok geliºmiº; o ölçüde de basitleºmiº, kolaylaºmıº yeni bir matematik ºekli ortaya çıkmıºtır. Uzay yolculuklarının çok rakamlı hesapları, ancak bu yöntemle yapılabilmektedir. “Elektronik Beyin” denilen bilgisayar makineleri de bu esasa göre kurulmuºtur. Bilgisayarların geliºtirilmesiyle hesaplamalar için gereken süreler kısalmıºtır.

Astronomi ölçüleri ve zamanın belirlenmesiyle ilgili hesapların doğruluk derecesi arttıkça, denizcilik ve haritacılık da geliºti, zaman içinde matematik daha iyi gemilerin, lokomotiflerin, otomobillerin ve sonunda da uçakların tasarımı için kullanıldı. Radar sistemlerinin tasarımında aya ve bazı gezegenlere roket gönderilmesinde de matematikten yararlanıldı. ݺte bu birkaç örnek matematiğin yeni geliºimini bize gösterir.

Tarih öncesi devirlerden baºlayan matematik aradan geçen binlerce yıl boyunca geliºerek bugünkü halini almıºtır. İnsanlık var oldukça matematik durmaksızın geliºecek ve eskiden olduğu gibi yeni yaratılacak uygarlıklara hizmet edecektir.

Matematik eğitimi ile ilgili olarak yapılan değişikliklerin iki amacı vardır. Birincisi, eğitimin içeriğini çağdaşlaştırmak ve matematiksel yapının yeniden kurulmasına yol açan bir düşünceyi üretmek; diğeri ise, eğitim yöntemlerini değiştirmek ve matematik derslerini daha canlı kılmak, böylece öğrencilerin matematik alanında etkin ve yaratıcı olmalarını sağlamaktır.

Ülkemizde de matematik öğretimi konusu, hemen hemen ileri ülkelerle birlikte ele alınmış ve değişik projeler ve denemeler yapılmıştır.

Okullarımızda, matematiğin yaşamın bir parçası olduğu öğrenciye hissettirilmelidir. Öğrendiği bilgileri yaşamına uygulayabilmelidir. Bu uygulamayı yaparken neden, nerede, nasıl, kim ve neyi sorularına yanıt vermelidir. Öğretim sistemimizde sanki gelenekleşen  yanlış düºünceler vardır. Matematiği aile olarak, öğretmen olarak, okul olarak çoğunlukla yanlış yorumluyoruz. Zeka ve yeteneğin asıl ölçeği olarak görüyoruz. Oysa matematik de, diğerleri gibi öğrenilmesi gereken bilgilerdendir. Öğrencinin ilgi ve yeteneğine göre az ya da çok öğretilmelidir. Başka bir deyişle; matematiği ürkütücü kılan psikolojik nedenler öncelikle giderilmelidir.

Çocuk psikolojisi üzerinde çalışanlar, çocukların özellikle ilkokulda matematiğe karşı tavır aldıklarını belirtiyorlar. Sorun, hem işlevsellik hem de yöntem sorunudur. Özellikle temel eğitimde öğrenci, öğrendiği bilgileri kullanabilmelidir. Çocuk, günlük hayatında bin bir türlü matematik işlemi ile karºı karºıyadır. Matematiğin sağladığı olanaklarla kavramsal düşünecektir.

Matematik dersinin her basamakta hayat için olması zorunludur. Yeni yetişen kuşaklara matematiksel görüş, matematiksel düşünüş vermek artık bir zorunluluktur.      Matematiği bir eğitim olgusu olarak düşünmek gerekir ve matematiği diğer derslerle paralel yürütmenin de önemini bilmek gereklidir.

Matematik, “Ä°nsanca” yaºamayı, öğretmeyi hedefler. Öğrencilerin analiz, sentez, kavrama, tümdengelim, tümevarım gibi akıl yürütmelerine olanak saÄŸlar. Öğrencilerin kararlı, düzenli ve sistemli olmalarına yardım eder. Öğrencileri ön yargılardan uzak tutar, sabırlı olmayı öğretir. Edinilen bilgilerin günlük yaºama geçirilmesine etkin olur. Yorum güçlerini geliºtirir. Edinilen bilgileri fen ve sosyal bilimlere transfer etme olanağını saÄŸlar. Zihin ve yetenek geliºmesine yardımcı olur.

Matematikte düzenli, planlı ve sabırlı çalıºma ile baºarılı olunabilir. Soruları çözerken çağrıºım, benzerlik yorumlara yer verilmeli, çok uygulama yapılmalıdır. Verimli etkin çalıºma ile düzenli tekrar teknikleri kullanılmalıdır, hedef belirlenmeli, program yapılarak kararlı bir biçimde uygulanmalı, baºarılı olunacağına inanılmalıdır.

Matematik öğretiminin bugünkü durumu, geliºmeleri ve bu konuda yapılacak değerlendirmeler, yüz binlerce öğrencinin eğitimini; dolayısıyla ülkenin geleceğini temelden etkileyecek bir olgudur.

Matematiğin bireyi ve toplumu hangi iºlevleriyle, nasıl etkilediğini bilmek gerekliliği kaçınılmazdır.

İnsanoğlu binlerce yıl boyunca, doğa olaylarını açıklamaya, içinde yaºadığı evreni bilmeye ve doğaya egemen olmaya çabalamaktadır. Bu çabada onun en sağlam aracı, matematiktir. Doğaüstü görünen pek çok olayın açıklaması yine matematikle verilebilmiºtir. Ve yine temel yapısı matematiğe dayanan elektrik ve magnetizma kuramı olmadan;radyolarımız çalmaz, televizyonlarımız göstermez, evlerimiz aydınlanmaz, fabrikalarımıza enerji akmaz, röntgen aygıtı çalıºmaz, haberleºme ağı kurulamazdı.

İnsanlar ufkunu ne kadar geliºtirirlerse, matematik de hiç durmadan geliºimini devam ettirecektir. Toplum; bu yeni geliºmeler ve eğilimler sayesinde matematiği daha da geliºtirip ondan daha fazla yararlanma olanağını elde edecek ve matematik diğer bilimlerde anahtar görevi görmeye devam edecektir.

Günümüzde olduğu gibi, gelecekte de tüm toplumlarda geliºmenin evrensel dili MATEMATİK olacaktır.

Matematik; aritmetik, cebir, geometri gibi sayıya ölçüye dayanan bilimlerin ortak adıdır.    Çağdaş matematiğin doğru ve eksiksiz bir tanımını yapmak olanaksız değilse bile oldukça zordur. Günümüzde fen, teknik, sosyal, ekonomi, sağlık, yönetim v.b. bilimlerin hemen hepsinde yaşamsal rolü olan matematiğin ne olduğunu daha iyi anlamak için, onu oluşturan alt bilim dallarının işlevlerine bakmak gerekir.

Değiş tokuş gereksinmesi, ticaret yapma isteği, toprak ölçme sorunları insanları ilk matematik kavramlarını işleme ve kullanmaya yöneltmiştir.

Matematik tarih öncesi zamanlardan bu yana insanoğlunun kullandığı ortak bir düşünce sistemi, ortak bir dildir. Dünyada hiçbir dil, hiçbir din, hiçbir düşünce matematik kadar yaygın, etkili ve sürekli olmamıştır.

Matematiğin uğraş konularının yaygınlığına ve derinliğine sınır konamaz. O; dil, din, ırk ve ülke tanımadan uygarlıklardan uygarlıklara zenginleşerek geçen, sağlam, kullanışlı evrensel bir etkidir.

Birey için, toplum için vazgeçilmez değerdedir. İnsanlığın ortak düşünme aracıdır. Bilimdir, sanattır. Evrensel dildir. O; insan aklının gücünü ve yüceliğini gösteren en yetkin yapıttır.

Matematik eğitimi ile ilgili olarak yapılan değişikliklerin iki amacı vardır. Birincisi, eğitimin içeriğini çağdaşlaştırmak ve matematiksel yapının yeniden kurulmasına yol açan bir düşünceyi üretmek; diğeri ise, eğitim yöntemlerini değiştirmek ve matematik derslerini daha canlı kılmak, böylece öğrencilerin matematik alanında etkin ve yaratıcı olmalarını sağlamaktır.

Okullarımızda, matematiğin yaşamın bir parçası olduğu öğrenciye hissettirilmelidir. Öğrendiği bilgileri yaşamına uygulayabilmelidir. Bu uygulamayı yaparken neden, nerede, nasıl, kim ve neyi sorularına yanıt vermelidir.

Matematik dersinin her basamakta hayat için olması zorunludur. Yeni yetişen kuşaklara matematiksel görüş, matematiksel düşünüş vermek artık bir zorunluluktur.

Matematik, “Ä°nsanca” yaÅŸamayı, öğretmeyi hedefler. Öğrencilerin analiz, sentez, kavrama, tümdengelim, tümevarım gibi akıl yürütmelerine olanak saÄŸlar. Öğrencilerin kararlı, düzenli ve sistemli olmalarına yardım eder. Öğrencileri ön yargılardan uzak tutar, sabırlı olmayı öğretir. Edinilen bilgilerin günlük yaÅŸama geçirilmesine etkin olur. Yorum güçlerini geliºtirir. Edinilen bilgileri fen ve sosyal bilimlere transfer etme olanağını saÄŸlar. Zihin ve yetenek geliºmesine yardımcı olur.

Matematik öğretiminin bugünkü durumu, gelişmeleri ve bu konuda yapılacak değerlendirmeler, yüz binlerce öğrencinin eğitimini; dolayısıyla ülkenin geleceğini temelden etkileyecek bir olgudur.