Cahit Arf ODTÜ Matematik bölümü önünde
DoÄŸum	1910 Selanik
Ölüm	26 Aralık 1997 İstanbul, Türkiye

CAHÄ°T ARF (1910-1997)

Cahit Arf (d. 11 Ekim 1910, Selanik – ö. 26 Aralık 1997, Ä°stanbul), Türk matematikçi. Kendi adıyla bilinen matematik kuramları ile dünya çapında tanınır.”Matematik de resim, müzik ve heykel gibi bir sanattır.” diyerek matematiÄŸin sanatsal yönünü ortaya koymuÅŸtur.

Doktorasını yapmak için gittiÄŸi Almanya’da, matematikçi Helmut Hasse ile birlikte önemli çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar sonunda, matematikte Hasse-Arf Kuramı‘nı geliÅŸtirdi. Arf deÄŸiÅŸmezi, Arf halkaları ve Arf kapanışları gibi kendi adıyla bilinen matematiksel terimleri bilim dünyasına kazandırdı.

1910 yılında Selanik’te doÄŸdu. Yüksek öğrenimini Fransa’da Ecole Normale Superieure’de tamamladı (1932). Bir süre Galatasaray Lisesi’nde matematik öğretmenliÄŸi yaptıktan sonra Ä°stanbul Ãœniversitesi Fen Fakültesi’nde doçent adayı olarak çalıştı. Doktorasını yapmak için Almanya’ya gitti. 1938 yılında Göttingen Ãœniversitesi’nde doktorasını bitirdi. Yurda döndüğünde Ä°stanbul Ãœniversitesi Fen Fakültesi’nde profesör ve ordinaryus profesörlüğe yükseldi. Burada 1962 yılına kadar çalıştı. Daha sonra Robert Koleji’nde Matematik dersleri vermeye baÅŸladı. 1964 yılında Türkiye Bilimsel ve Teknik AraÅŸtırma Kurumu (TÃœBÄ°TAK) bilim kolu baÅŸkanı oldu. Daha sonra gittiÄŸi Amerika BirleÅŸik Devletleri’nde araÅŸtırma ve incelemelerde bulundu; Kaliforniya Ãœniversitesi’nde konuk öğretim üyesi olarak görev yaptı. 1967 yılında yurda dönüşünde Orta DoÄŸu Teknik Ãœniversitesi’nde öğretim üyeliÄŸine getirildi. 1980 yılında emekli oldu. Emekliye ayrıldıktan sonra TÃœBÄ°TAK’a baÄŸlı Gebze AraÅŸtırma Merkezi’nde görev aldı. 1985 ve 1989 yılları arasında Türk Matematik DerneÄŸi baÅŸkanlığını yaptı. Arf Ä°nönü ArmaÄŸanı’nı (1948) ve TÃœBÄ°TAK Bilim Ödülü’nü kazandı (1974). Cebir ve Sayılar Teorisi üzerine uluslararası bir sempozyum 1990′da 3 ve 7 Eylül tarihleri arasında Arf’in onuruna Silivri’de gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. Halkalar ve Geometri üzerine ilk konferanslarda 1984′te Ä°stanbul’da yapılmıştır. Arf, matematikte geometri kavramı üzerine bir makale sunmuÅŸtur. Cahit Arf 1997 yılının Aralık ayında bir kalp rahatsızlığı nedeniyle aramızdan ayrıldı…

Çalışmaları

Cahit Arf Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 10 liralık banknotunda

Cahit Arf, cebir konusundaki çalışmalarıyla dünyaca ün kazanmıştır. Sentetik geometri problemlerinin cetvel ve pergel yardımıyla çözülebilirliÄŸi konusundaki yaptığı çalışmalar, cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılmasında ortaya çıkan deÄŸiÅŸmezlere iliÅŸkin “Arf deÄŸiÅŸmezi” ve “Arf halkaları” gibi literatürde adıyla anılan çalışmaları matematik dünyasının ünlü matematikçileri arasında yer almasını saÄŸladı. Matematik literatürüne “Arf Halkaları, Arf DeÄŸiÅŸmezleri, Arf Kapanışı” gibi kavramların yanısıra “Hasse-Arf Teoremi” ile anılan teoremler kazandırmıştır.

MatematiÄŸi bir meslek dalı olarak deÄŸil, bir yaÅŸam tarzı olarak görmüştür. Öğrencilerine her zaman “MatematiÄŸi ezberlemeyin kendiniz yapın ve anlayın” demiÅŸtir. Hakkında yazılmış bir yazıda şöyle denmiÅŸtir:

“…Bir zamanlar integrali bilen kimselerin matematikçi, üstel fonksiyonu bilenlerin ise büyük matematikçi sayıldığı ülkemizde derin matematik konularının tartışılacağı hayal bile edilemezdi. Cahit Arf, Türkiye’de matematiÄŸin o günlerden bu günlere gelmesinde en büyük rolü oynamıştır.” Åžimdi 10 Türk Lirasında Cahit Arf’ın resmi bulunmaktadır.

ODTÜ Cahit Arf konferansları

Orta DoÄŸu Teknik Ãœniversitesi Matematik Bölümü’ünde her sene Arf adına ve anısına özel bir konferans düzenlenmektedir. …

ARF Formülü

arf(g)=ⁿSigma_Ä°=1 q(a;)q(b;)E Z₂

Gerçekleşmiş konferanslar:

• 2008: Gunter Harder – Bonn Ãœniversitesi Matematik Enstitüsü
• 2007: Hendrik Lenstra – Leiden Ãœniversitesi Matematik Enstitüsü
• 2006: Jean-Pierre Serre – Collège de France
• 2005: Peter Sarnak – Princeton Ãœniversitesi ve Ä°leri AraÅŸtırma Enstitüsü
• 2004: Robert Langlands – Ä°leri AraÅŸtırma Enstitüsü
• 2003: David Mumford – Brown Ãœniversitesi Uygulamalı Matematik Bölümü
• 2002: Don Zagier – Utrecht Ãœniversitesi / Collège de France
• 2001: Gerhard Frey – Essen Ãœniversitesi Deneysel Matematik Enstitüsü