Cahit Arf ODTÜ Matematik bölümü önünde
Doğum	1910 Selanik
Ölüm	26 Aralık 1997 İstanbul, Türkiye

CAHİT ARF (1910-1997)

Cahit Arf (d. 11 Ekim 1910, Selanik – ö. 26 Aralık 1997, İstanbul), Türk matematikçi. Kendi adıyla bilinen matematik kuramları ile dünya çapında tanınır.”Matematik de resim, müzik ve heykel gibi bir sanattır.” diyerek matematiğin sanatsal yönünü ortaya koymuştur.

Doktorasını yapmak için gittiği Almanya’da, matematikçi Helmut Hasse ile birlikte önemli çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar sonunda, matematikte Hasse-Arf Kuramı‘nı geliştirdi. Arf değişmezi, Arf halkaları ve Arf kapanışları gibi kendi adıyla bilinen matematiksel terimleri bilim dünyasına kazandırdı.

1910 yılında Selanik’te doğdu. Yüksek öğrenimini Fransa’da Ecole Normale Superieure’de tamamladı (1932). Bir süre Galatasaray Lisesi’nde matematik öğretmenliği yaptıktan sonra İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde doçent adayı olarak çalıştı. Doktorasını yapmak için Almanya’ya gitti. 1938 yılında Göttingen Üniversitesi’nde doktorasını bitirdi. Yurda döndüğünde İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nde profesör ve ordinaryus profesörlüğe yükseldi. Burada 1962 yılına kadar çalıştı. Daha sonra Robert Koleji’nde Matematik dersleri vermeye başladı. 1964 yılında Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bilim kolu başkanı oldu. Daha sonra gittiği Amerika Birleşik Devletleri’nde araştırma ve incelemelerde bulundu; Kaliforniya Üniversitesi’nde konuk öğretim üyesi olarak görev yaptı. 1967 yılında yurda dönüşünde Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde öğretim üyeliğine getirildi. 1980 yılında emekli oldu. Emekliye ayrıldıktan sonra TÜBİTAK’a bağlı Gebze Araştırma Merkezi’nde görev aldı. 1985 ve 1989 yılları arasında Türk Matematik Derneği başkanlığını yaptı. Arf İnönü Armağanı’nı (1948) ve TÜBİTAK Bilim Ödülü’nü kazandı (1974). Cebir ve Sayılar Teorisi üzerine uluslararası bir sempozyum 1990′da 3 ve 7 Eylül tarihleri arasında Arf’in onuruna Silivri’de gerçekleştirilmiştir. Halkalar ve Geometri üzerine ilk konferanslarda 1984′te İstanbul’da yapılmıştır. Arf, matematikte geometri kavramı üzerine bir makale sunmuştur. Cahit Arf 1997 yılının Aralık ayında bir kalp rahatsızlığı nedeniyle aramızdan ayrıldı…

Çalışmaları

Cahit Arf Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 10 liralık banknotunda

Cahit Arf, cebir konusundaki çalışmalarıyla dünyaca ün kazanmıştır. Sentetik geometri problemlerinin cetvel ve pergel yardımıyla çözülebilirliği konusundaki yaptığı çalışmalar, cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılmasında ortaya çıkan değişmezlere ilişkin “Arf değişmezi” ve “Arf halkaları” gibi literatürde adıyla anılan çalışmaları matematik dünyasının ünlü matematikçileri arasında yer almasını sağladı. Matematik literatürüne “Arf Halkaları, Arf Değişmezleri, Arf Kapanışı” gibi kavramların yanısıra “Hasse-Arf Teoremi” ile anılan teoremler kazandırmıştır.

Matematiği bir meslek dalı olarak değil, bir yaşam tarzı olarak görmüştür. Öğrencilerine her zaman “Matematiği ezberlemeyin kendiniz yapın ve anlayın” demiştir. Hakkında yazılmış bir yazıda şöyle denmiştir:

“…Bir zamanlar integrali bilen kimselerin matematikçi, üstel fonksiyonu bilenlerin ise büyük matematikçi sayıldığı ülkemizde derin matematik konularının tartışılacağı hayal bile edilemezdi. Cahit Arf, Türkiye’de matematiğin o günlerden bu günlere gelmesinde en büyük rolü oynamıştır.” Şimdi 10 Türk Lirasında Cahit Arf’ın resmi bulunmaktadır.

ODTÜ Cahit Arf konferansları

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Matematik Bölümü’ünde her sene Arf adına ve anısına özel bir konferans düzenlenmektedir. …

ARF Formülü

arf(g)=ⁿSigma_İ=1 q(a;)q(b;)E Z₂

Gerçekleşmiş konferanslar:

• 2008: Gunter Harder – Bonn Üniversitesi Matematik Enstitüsü
• 2007: Hendrik Lenstra – Leiden Üniversitesi Matematik Enstitüsü
• 2006: Jean-Pierre Serre – Collège de France
• 2005: Peter Sarnak – Princeton Üniversitesi ve İleri Araştırma Enstitüsü
• 2004: Robert Langlands – İleri Araştırma Enstitüsü
• 2003: David Mumford – Brown Üniversitesi Uygulamalı Matematik Bölümü
• 2002: Don Zagier – Utrecht Üniversitesi / Collège de France
• 2001: Gerhard Frey – Essen Üniversitesi Deneysel Matematik Enstitüsü

Etiketler: ARF Formülü, Cahit Arf, Cahit Arf bilimsel çalışmaları, Cahit Arf biyografisi, Cahit Arf eserleri, Cahit Arf hayatı, Cahit Arf hayatı hakkında bilgi, Cahit Arf öz geçmişi, Cahit Arf ünlü matematikçi, cahit arf yaşamı, ODTÜ Cahit Arf konferansları