İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi (Cooperative Learning)

word dosyasını indir

İŞBİRLİKÇİ ÖĞRENME(COOPERATİVE LEARNİNG)

Etkili öğretme nedir? Etkili öğretmen kimdir? Bu soruların kesin bir cevabı olmamakla birlikte verilebilecek en doğru cevap; etkili öğretme için gerekli olan etkili bir öğretmendir. Etkili öğretmen ise planlamada değerlendirmede, yöntem ve teknikleri belirlemede ,….vb. başarılı öğretmendir.

Oktar ve Bulduk tarafından yapılan ” Ortaöğretim Kurumlarında Çalışan Öğretmenlerin Davranışlarının Değerlendirilmesi” adlı çalışmada ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin kendi ve öğrenci görüşlerine göre öğretmenlik davranışlarının yeterlik düzeylerini belirlemişlerdir. Buna göre öğretmenlerin dersi planlama aşamasında yer alan davranışları yerine getirmede öğretmenlerin kendilerini yetersiz gördükleri saptanmıştır. Gerçekten son yıllarda yapılan araştırmalar, öğretmenlerin kavramları verirken genellikle anlatım yöntemini kullanırken, öğrencilerin anlayıp anlamadığını test etmek için ise soru-cevap yöntemini kullandıklarını göstermektedir. Fakat Lazarowitz’in de (1995) belirttiği gibi anlatım metodunda öğretmen aktiftir, sadece çalışkan öğrenciler yararlanabilir, öğrencileri bireysel çalışma ve yarışma yoluyla öğrenmeye teşvik eder, öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimine yeterince katkıda bulunmadığı gerekçesiyle de bu yöntem eleştirilir.

Eğitim ortamı, öğrencilerin zihinsel olarak aktif katılım sağladıkları, düşüncelerini tartışabildikleri ve fikirleri test edebildikleri ortamlar olmalıdır. Bu ise öğrencileri pasif konumdan aktif duruma geçirmekle mümkün olmaktadır. Harste ve Short, öğrencilerin bireysel düşüncelerini özgürce açıklayabildikleri, tartışabildikleri ve birbirlerini önemseyerek dinleyebildikleri ortamların öğrenme-öğretme etkinliklerini daha etkili, verimli ve süratli kıldığını belirtmişlerdir (Harste & Short,1988).

“Cooperative Learning ” denilen çalışmayı Sönmez (1999) “Kubaşarak Öğrenme” olarak adlandırmaktadır. Açıkgöz (2000), Senemoğlu (200), Bilen (1997) ve Saban (2000), İşbirliğine Dayalı Öğrenme olarak adlandırırken; Gömleksiz (1997), Çalışkan (2000), Büyükkaragöz ve Çivi (1999) Kubaşık Öğrenme adını vermekte ancak İşbirliğine Dayalı Öğrenme ile Kubaşık Öğrenme aynı anlamda kullanılmaktadır. Ayrıca yapılan araştırmalarda Kurtuluş (1998) İşbirlikli Öğrenme kavramını kullanırken; Delen (1998) Kubaşık Öğrenme kavramını kullanmıştır (Hayırsever, 2001). Bu çalışmada Cooperative Learning denilen çalışma “İşbirlikçi Öğrenme Yöntemi” olarak kullanılacaktır

İş birliğine dayalı öğrenme metodu (Cooperative Learning), “ortak öğrenme amaçlarını maksimum düzeyde gerçekleştirmek üzere öğrencilerin küçük gruplar hâlinde (2-4 kişilik) iş birliği içerisinde birlikte çalışması esasına dayalı interaktif bir öğrenme-öğretme metodu (Johnson, Johnson & Smith, 1998:24) olarak tanımlanmaktadır.

Her biri farklı yetenek seviyesinde olan öğrencilerden oluşan küçük gruplarda uygulanan ve öğrencilerin konuyu anlaması için çeşitli öğrenme aktivitelerinin kullanıldığı başarılı bir öğretim yöntemidir (Balkcom,1992).

İşbirlikçi öğrenme bir konu üzerinde öğrencilerin anlamlarını iyileştirmek için çeşitli öğrenme aktivitelerinin kullanıldığı, farklı seviyede yetenekteki öğrencilerden oluşan küçük gruplarda uygulanan başarılı bir öğretim stratejisidir (http:www.ed.gov/pubs/OR/ConsumerGuides/coopler.html).Sönmez’inde (1999:232) belirttiği gibi bu yöntemde bilişsel yaklaşım ve demokratik tutum baskındır.

Her birimiz şu ana kadar sınıf ortamında ” arkadaşınla konuşma” , ” susun”, “beni dinleyin” ,”tahtaya bakın”, ” soruyu kendin çöz” deyimleriyle karşılaşmışızdır.

Johnson ve Johnson sınıfta üç tür amaç yapısından bahsetmektedir. Bu amaç yapıları;

1.      Bireyselci (İndividualistic)

2.      Yarışmacı (Competitive)

3.      İşbirlikçi (Cooperative)

amaç yapısıdır.

Bireyselci (İndividualistic) amaç yapısında öğrenciler sınıf arkadaşları ile etkileşime girmeden, kendi kendilerine bireysel olarak çalışır diğer arkadaşlarına aldırış etmez ve arkadaşlarının başarı yada başarısızlıkları ile ilgilenmezler. Verilen bir testten belli bir not alan öğrencinin sınıfı geçeceği bir uygulamada her öğrenci bireysel olarak testten belirlenen notu almaya çalışacak ve sınıf arkadaşlarının geçip kalması ile ilgilenmeyecektir.

Yarışmacı (Competitive) amaç yapısında öğrenciler en iyinin kim olduğunu görmek için kazanma veya kaybetme uğraşısı içindedirler. Öğrenciler sınıf arkadaşları ile negatif ilişki içinde olup kendi başarılarını isterken diğer arkadaşlarının başarısızlıkları için uğraşırlar. Bu amaç yapısı başarılı öğrencileri motive ederken, başarısız öğrencilerin derslerden ve okuldan uzaklaşmasına hatta okulu bırakmasına sebep olabilir.

İşbirlikçi (Cooperative) amaç yapısında ise öğrenciler öğrenmek için grup arkadaşlarıyla birlikte çalışırlar anlamadıkları yerlerde birbirlerine yardımcı olurlar. Grup bireyleri arasında pozitif bir ilişki vardır. Grup üyelerinden birisinin amacına ulaşması diğerlerinin de amaçlarına ulaşmasına bağlıdır. Tersine grup üyelerinden birisinin amacına ulaşamaması tüm grubun amacına ulaşamaması demektir……….

devamı word dosyasında

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>